GĐPT VN Tại Hoa Kỳ
Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ
A. Dẫn nhập:
Phật giáo Việt nam bắt đầu đến với tuổi trẻ kể từ năm 1935 qua Đoàn Đồng Ấu Phật Tử được tổ chức tại nông thôn và Đoàn Phật Học Đức Dục được thành lập năm 1940 tại thành thị - để quy tụ thanh, thiếu, đồng niên đến chùa học Phật pháp, tụng kinh, nghe giảng giáo lý, vui hát, dâng hoa.... Đến năm 1945 thì bị gián đoạn trước biến cố lịch sử và chiến tranh chống Pháp bùng nổ tại khắp ba miền Nam, Bắc và Trung.
Năm 1948 khi tăng già và cư sĩ tại ba miền cũng như quần chúng Phật tử tiếp nối công cuộc chấn hưng và hoằng dương Phật Pháp thì hai Đoàn Đồng Ấu Phật Tử và Phật Học Đức Dục cũng được phục hồi dưới danh hiệu chung là Gia Đình Phật Hóa Phổ.
Tháng 5/1951, Gia Đình Phật Hóa Phổ thay đổi danh xưng thành Gia Đình Phật tử với sự canh tân về cơ cấu tổ chức điều hành, chương trình tu học và các hình thức sinh hoạt. Huy hiệu Hoa Sen Trắng là biểu tượng truyền thống và bản nhạc Sen Trắng được chọn làm bài ca chính thức của Gia Đình Phật Tử (GĐPT) Việt Nam (VN) bắt đầu từ đây.
Kể từ hiệp định Genève năm 1954 phân chia đất nước, miền Bắc từ vĩ tuyến 17 trở ra thành một nước Cộng sản; các tổ chức Phật giáo hoàn toàn tê liệt, GĐPT bị giải thể; miền Nam gồm Lực lượng Quốc gia Việt Nam, thành hình một chính thể Tự do và nền đệ nhất Cộng Hòa được thành lập năm 1956 do Ngô Đình Diệm làm Tổng thống. Biến cố năm 1954 đưa đẩy cả triệu đồng bào từ Bắc di cư vào Nam, trong đó có cả Chư Tăng Ni Phật tử cùng Huynh trưởng, Đoàn sinh của GĐPT.
Dưới nền Đệ Nhất Cộng Hòa, mặc dù có nhiều kỳ thị của Chế Độ, nhưng Gia Đình Phật Tử vẫn tiếp tục phát triển khắp nơi tại miền Nam Việt Nam. Ngày 28-12-1961, Ban Hướng Dẫn Trung Ương toàn quốc được thành lập mở đầu cho sự thống nhất về tổ chức và phương thức hoạt động của tổ chức GĐPT Việt Nam. Kể từ đây, tổ chức Gia Đình Phật Tử Việt Nam thể hiện tinh thần đoàn kết vững chắc với quyết tâm xây dựng và củng cố hàng ngũ, phát huy đức tính Bi, Trí, Dũng phụng sự Đạo Pháp. Gia Đình Phật Tử Việt nam đã trở thành lực lượng đi đầu trong công cuộc vận động công bằng xã hội, tự do tín ngưỡng và bình đẳng tôn giáo, theo Giáo lệnh của Đức Hội Chủ Tổng Hội Phật giáo Việt Nam và Chỉ Đạo của Ủy Ban Liên Phái Bảo Vệ Phật Giáo năm 1963.
Biến cố ngày 1 tháng 11 năm 1963 chấm dứt nền Đệ Nhất Cộng Hòa do Ngô Đình Diệm lãnh đạo. Những ngày đầu năm 1964, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) ra đời và Gia Đình Phật Tử là một trong sáu Vụ nằm trong Tổng vụ Thanh niên, trực thuộc Viện Hóa Đạo.
Trong những năm 1964, 1965, 1966, các Chính Phủ Miền Nam Việt Nam liên tục bị thay đổi do những cuộc đảo chánh của các nhóm Quân Đội ! Trước tình hình chính trị khủng hoảng, xã hội suy đồi, chủ quyền quốc gia đang bị ngoại bang chi phối - Phật Giáo Việt Nam đã phải phát động cuộc vận động đòi Quyền Tự Quyết Dân Tộc và Quốc Hội Lập Hiến; Chính Phủ Quân Sự nhượng bộ, nhưng vẫn không quên tặng cho Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất món quà đầy đau thương và tủi nhục qua Sắc Luật 23/67.
Trong khi đó, Cộng sản miền Bắc được sự tiếp tay của Nga Sô và Trung Cộng không ngừng đánh phá, xâm lấn Miền Nam. Chiến tranh leo thang cả hai Miền Nam - Bắc, mà biến cố Tết Mậu Thân 1968, Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972, cùng với những cuộc oanh tạc Miền Bắc là những dấu ấn thảm khốc, đau thương của Người Việt Nam. Vì Lý Tưởng Hòa Bình Nhân Loại của Phật Giáo, vì sự an lạc, hạnh phúc của cả Dân Tộc, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất lại thêm một lần nữa khởi xướng cuộc vận động cho Nền Hòa Bình của Dân Tộc.
Năm 1973, khi sự liên hệ giữa hai Đại cường Trung Quốc và Hoa Kỳ bắt đầu nối lại thì vận mệnh của đất nước Việt Nam cũng được an bài qua Hiệp Định Ba Lê 27.01.1973, chấm dứt sự can thiệp của Hoa Kỳ tại Miền Nam Việt nam, để mặc cho Nga Sô và Trung Cộng thao túng, chiếm đoạt miền nam dưới danh nghĩa Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam, do nhà cầm quyền Hà Nội chỉ đạo.
Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa mặc dù có chính nghĩa, có sự hỗ trợ của toàn dân, có một lực lượng quân đội hùng hậu, tinh thần chiến đấu cao tột và thiện chiến đủ khả năng chiến đấu trên mọi chiến trường, đẩy lui bao cuộc tấn công của Cộng sản. Tuy nhiên khi nguồn mạch tiếp liệu cạn kiệt, đồng minh quay lưng trước một khối Cộng sản khổng lồ và đầy tham vọng xâm lăng, Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa đành phải từ từ rút lui theo quân lệnh. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Tổng Thống Dương Văn Minh đã phải đầu hàng, chính quyền miền Nam Việt Nam sụp đổ và đất nước Việt Nam lọt vào tay Cộng sản. Tất cả Quân Cán Chính vào tù trong các trại tù cải tạo, Chư Tăng Ni cũng bị bắt buộc rời bỏ ước nguyện tu hành để trở về đời sống bình thường hoặc bị đánh đập, tù tội, thủ tiêu. Gia Đình Phật Tử Việt Nam cùng số phận với Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất bị cấm hoạt động.
Ngày 2 tháng 11 năm 1975 (ngày 29 tháng 9 Ất Mão) 12 vị Tăng Ni ở Thiền Viện Dược Sư, tỉnh Cần thơ, chi Giác linh Thánh Tử Đạo:
Đại đức Thích Huệ Hiền (Phạm Văn Có), 30 tuổi, trụ trì Thiền viện Dược sư.
Sa di Thích Minh Thạnh (Trần Văn Sang), 20 tuổi
Sa di Thích Minh Hiển (Phạm Văn Anh), 17 tuổi.
Thích Nữ Diệu Phước (Nguyễn Thị Tiếp), 58 tuổi.
Thích Nữ Diệu Định (Lê Thị Thiền), 54 tuổi.
Thích Nữ Diệu Tánh (Lê Thị Tâm), 34 tuổi.
Thích Nữ Diệu Hạnh (Nguyễn Thị Đạo), 23 tuổi.
Thích Nữ Diệu Trường (Dương thị Mỹ Lệ), 23 tuổi.
Thích Nữ Diệu Thiền (Phạm Thị Nương), 22 tuổi.
Thích Nữ Diệu Tốt (Trần Thị Phương), 17 tuổi.
Thích Nữ Diệu Xuân (Lê Thị Thu), 15 tuổi.
Thích Nữ Diệu Nghiêm (Lê Thị Út), 14 tuổi.
đã tự thiêu, để phản đối Nhà Nước Cộng Sản Việt Nam đã đàn áp, khủng bố, xuyên tạc, mạ lỵ Phật Giáo, khởi đầu cho Pháp Nạn đầy bi thương của Phật Giáo Việt Nam ! Hòa Thượng Thích Thiện Minh Cố Vấn Hội Đồng Chỉ Đạo Viện Hóa Đạo (Nguyên Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Thanh Niên) bị tra tấn đánh đập cho đến chết (tháng 10/1978). Các Huynh Trưởng tranh đấu cho tự do, phục vụ trong chính phủ miền Nam cùng số phận với Quân, Cán chính miền Nam vào tù tội, lao động tại các vùng nước độc. Những đoàn người bỏ nước ra đi tìm tự do, một số phải bỏ mình trên biển cả, trong núi rừng hoặc dưới tay bạo tàn của cướp biển Mã Lai, Thái lan. Tập thể người Việt bắt đầu có mặt trên khắp năm châu trong đó có cả Phật tử và Huynh trưởng cùng Đoàn Sinh của tổ chức áo Lam.
Với số lượng tỵ nạn đông đảo tại Hoa Kỳ, các anh chị em Huynh Trưởng và đoàn sinh Gia Đình Phật Tử sau khi tạm ổn định về đời sống vật chất, đã nổ lực hướng về đời sống tâm linh của mình, cũng như hướng về tiền đồ sáng vững của thế hệ tương lai - qua sự thành lập các Đơn Vị Gia Đình Phật Tử trong các ngôi chùa trên khắp các tiểu bang, cố gắng gìn giữ màu cờ sắc áo và hoài bão của bậc tiền bối, đó là Giáo dục tuổi trẻ thành Phật tử chân chính và góp phần xây dựng xã hội theo tinh thần Phật giáo.
B. Tiến trình thành lập và phát triển GĐPTVN tại Hoa Kỳ.
Hai vấn đề tiên quyết và quan yếu thường nhắc nhỡ Người Huynh Trưởng Gia Đình Phật Tử Việt Nam Việt nam tại Hoa Kỳ, mỗi khi nghĩ đến việc kiện toàn sinh hoạt và phát triễn Tổ Chức qua việc xây dựng các Đơn Vị mới, đó là :
- Làm thế nào để hỗ trợ anh chị em tại quê nhà và đóng góp cho GHPGVNTN.
- Làm thế nào để đem tinh hoa của Phật giáo, nhất là mục đích của tổ chức GĐPT được xiển dương tại xứ người cho thế thệ đàn em.
Từ Trại Huấn Luyện Lộc Uyển I tại Oklahoma năm 1978, tổ chức GĐPTVN tại Hoa Kỳ (GĐPTVN/HK) phải mất thêm 8 năm mới kiện toàn được cơ cấu điều hành. Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPT/VN tại Hoa Kỳ đầu tiên được thành lập kể từ năm 1986 qua kỳ Đại Hội Huynh Trưởng Toàn Quốc lần thứ II được tổ chức tại Chùa Linh Sơn, Houston, Texas. Bản Nội Quy và Quy Chế Huynh Trưởng được thông qua, nhưng đa phần dựa trên bản Nội Quy và Quy Chế Huynh Trưởng được tu chính năm 1973 tại Quê Nhà.
Điểm đặc biệt, các đơn vị GĐPT tại Hoa Kỳ được thành lập và sinh hoạt từ trong các Chùa, Niệm Phật Đường, Tự Viện và Tu Viện... khác nhau. Các chùa và Tự viện lại thống thuộc trong các Giáo Hội, Hệ phái cũng khác nhau. Do đó GĐPTVN tại Hoa Kỳ chưa thể đặt mình trực thuộc vào một Giáo Hội duy nhất nào được.
Qua bao lần Đại Hội, Gia Đình Phật Tử Việt Nam Việt nam tại Hoa Kỳ vẫn đã luôn minh định vị trí của mình trong lòng Đạo Pháp và Dân Tộc, vẫn đã và mãi sẽ kiên trinh với Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, vẫn đã và mãi sẽ là đứa con hiếu nghĩa với Chư Quý Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam hiện hành tại Hoa Kỳ - có nghĩa là : đặt mình như một người con của mọi Giáo hội, khâm tuân mọi Giáo Chỉ của các Giáo Hội trong mục đích hướng dẫn tuổi trẻ và đấu tranh cho việc phục hoạt của Giáo Hội Mẹ - GHPGVNTN tại quê nhà.
Tháng 09 năm1991, từ việc toàn thể Tăng Ni Tín Đồ và cả Phái Đoàn Ban Hướng Dẫn Trung Ương hiện diện trong Lễ Khai Mạc Đại Hội kỳ VI, Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, trang nghiêm cung tiếp Tâm Thư của Đức Đại Lão Hòa Thượng Thích Đôn Hậu Chánh Thư Ký Viện Tăng Thống, Xử Lý Hội Đồng Lưỡng Viện; với nhị vị Hòa Thượng Quyền Viện Trưởng và Tổng Thư Ký Viện Hóa Đạo, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất từ quê nhà gửi sang nhằm kêu gọi Tăng Ni Tín Đồ Phật Tử hãy gạt bỏ các mâu thuẫn dị biệt để cùng nhau hoằng dương Chánh Pháp, thật sự thương yêu và hòa hợp để tiến đến Thống Nhất Phật Giáo Việt Nam tại Hải Ngoại nói chung, Hoa Kỳ nói riêng.
Bằng tất cả tâm, ý, hạnh và nguyện lực, Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ đã làm tất cả những gì có thể làm :
- Để vượt thắng vô vàn chướng duyên, nghịch cảnh với những khuấy phá từ các thế lực vô minh, trong mưu đồ tiêu diệt tiềm năng Phật Giáo Việt Nam tại Hải Ngoại, qua những luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc sự thật lịch sử, xúc phạm oai đức của Chư Tôn Đức Giáo Phẩm và bôi nhọ uy danh của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất;
- Để đóng góp hữu hiệu cho công cuộc Vận Động Thống Nhất Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ; cũng như Đại Phật Sự Giải Trừ Quốc Nạn và Pháp Nạn qua sự Phục Hoạt Chính Nghĩa của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Quê Nhà.
Mà - Bản Thông Báo số: 4005/HDTƯ/TB ngày 20.08.1992 của Ban Hướng Dẫn Trung Ương - là một minh chứng về Tinh Thần Vô Úy của Đoàn Thể Áo Lam qua Đường Hướng, Lập Trường và Vị Trí của Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ đối với Giáo Hội Mẹ - Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.
Thành quả của sau một năm Vận Động Thống Nhất là sự hình thành của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Hoa Kỳ (GHPGVNTNHN/HK); nhưng đáng tiếc - ‘’Thống Nhất’’ cũng chỉ là từ ngữ, vì thực tế các Giáo Hội, Tông Hệ Phái Phật Giáo vẫn đã, đang hiện hữu, không những hành hoạt có hiệu quả, mà ngày càng thêm phát triển. Thời gian không lâu sau ngày ‘’thống nhất’’, một số chư Tăng, Ni trong GHPGVNTNHN/HK đã âm thầm rút lui hoặc trở về với các Giáo Hội ban đầu, hoặc thu hẹp hoạt động trong Tự Viện riêng của mình
Riêng GĐPTVN tại Hoa Kỳ, mặc dù không chính thức bằng một minh văn xin trực thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Hoa Kỳ, nhưng mọi Phật sự mà Giáo Hội đề xuất, thì Đoàn Thể áo Lam vẫn đều nhất tâm phụng hành. Thế nhưng, với cả tinh thần và thiện chí, bằng cả tấm lòng với cả con tim và khối óc trong quyết tâm Phụng Sự của tập thể anh chị em Lam Viên, vẫn không đáp ứng được mong cầu tư hữu của một vài Giáo Phẩm, khiến cho Gia Đình Phật Tử vốn dĩ đã không bình thường trong sinh hoạt, lại càng có nhiều dị biệt trong kết hợp !
Tập thể GĐPTVN bắt đầu chịu nhiều áp lực và mầm móng phân hóa cũng bắt đầu nảy sinh. Đại Hội Huynh Trưởng toàn quốc kỳ IV (7/1992), kỳ V (7/1996) và Đại Hội Thu Hẹp (12.1997) đã họp bàn về Tính Thống Nhất Bất Khả Phân của Tập Thể Anh Chị Em Áo Lam trong ý thức kế tục Tinh Thần và Truyền Thống của Gia Đình Phật Tử, vẫn giữ quyết tâm: Nguyện Sống và Chết cho sự Phục Hoạt Chính Nghĩa của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất; hầu hoàn thành nghĩa vụ thiêng liêng đối với Giáo Hội Mẹ mà nhiệm vụ trước mắt là yểm trợ đại Phật sự “Giải Trừ Pháp Nạn và Quốc Nạn tại Quê Nhà” sớm viên thành. Ngọn lửa thiêng Hùng Lực của Thánh Tử Đạo Viên Lạc Phạm Gia Bình, nguyên Gia Trưởng đầu tiên của GĐPT Liên Hoa tại Massachusetts đã được đốt lên, sáng ngày Rằm tháng 03 năm Quý Dậu, Phật lịch 2536, tức ngày 06.04.1993, để thức tỉnh lương tâm nhân loại với tâm nguyện phá tan mây mù vô minh che lắp Tự Do, Dân Chủ, Nhân Quyền và Công Lý bởi chế độ bạo tàn Phi Nhân Bản, Phi Dân Tộc đang ngự trị cả bầu trời quê hương yêu dấu - là một minh chứng về tấc dạ sắc son của Gia Đình Phật Tử trong lòng Đạo Pháp và Dân Tộc.
Việc “cố gắng giữ gìn sự thống nhất được vững bền” là Giáo Chỉ, mà Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ vẫn đã, đang và sẽ mãi có nghĩa vụ Khâm Tuân trong ý thức minh mẫn : Giữ Gìn Sự Thống Nhất là làm rạng sáng Lý Tưởng Hòa Bình với Sứ Mệnh Xiễn Dương Chánh Pháp như Lời Nói Đầu của Hiến Chương GHPGVNTN đã minh thị: Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất không đặt sự tồn tại của mình nơi nguyên vị cá biệt, mà đặt sự tồn tại ấy trong sự tồn tại của nhân loại và dân tộc.
Đặc biệt hơn, Ban Hướng Dẫn Trung Ương Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ càng thâm cảm sâu xa để chung cùng chia xẻ nổi quan tâm, niềm thao thức qua lời phát biểu của Hòa Thượng Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành trong Đại Hội Thường Niên năm 1997 tại Utah: "đã đến lúc cần xét duyệt lại lý do của vấn đề - ai còn ai mất" mà giáo chỉ "Giữ Gìn Sự Thống Nhất" trở thành một trách nhiệm và nghĩa vụ của Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN tại Hoa Kỳ.
Lời phát biểu của Hòa Thượng Chủ tịch Hội Đồng Điều Hành chưa được hai ngày thì Điều 3 Bản Quyết Nghị của Đại Hội Khóang Đại GHPGVNTNHN-HK tại Tiểu Bang Utah năm 1997 được biểu quyết thông qua: “Cần có một Ban Hướng Dẫn Gia Đình Phật Tử Trung Ương hợp với Quy Chế của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Hoa Kỳ - Văn Phòng 2 Viện Hóa Đạo, cùng với Truyền Thống, Tông Chỉ của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất...” như một xác định nhất quyết của GHPGVNTNHN tại Hoa Kỳ là tổ chức GĐPTVN tại Hoa Kỳ hiện tại không nằm trong quy chế của GHPGVNTNHN nên GH cần phải có một Ban Hướng Dẫn riêng.
Khai triển tinh thần bản Quyết Nghị, Thượng Tọa Thích Huyền Việt, Tổng Vụ trưởng Tổng vụ Thanh Niên của GHPGVNTNHN/HK năng nỗ tiến hành việc thu nạp, thành lập các đơn vị một cách nhanh nhẹn; Và các Ban Hướng Dẫn Miền trực thuộc Tổng Vụ Thanh Niên của GHPGVNTNHN/HK cũng đã được thành lập.
Ngày 08.07 Đinh Sữu, tức ngày 10.08.1997 Đức Đại Lão Hòa Thượng Xử Lý Hội Đồng Lưỡng Viện (đương kim Đức Đệ Tứ Tăng Thống) - bằng với tất cả tình thương rộng lớn cùng sự cảm thông sâu xa trước những đe dọa về Tính Thống Nhất của Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ - nên đã có Thư gửi Chư Tôn Giáo Phẩm thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Hoa Kỳ và Phật Tử tại Hải Ngoại - bày tỏ sự đồng tình về những khó khăn mà Tập Thể Anh Chị Em Áo Lam Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ đang gánh nhận, để kêu gọi Quý Ngài giữ vững sự sinh hoạt bình thường của Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ.
Nhưng tiếc thay, Thủ Bút của Đức Xử Lý Hội Đồng Lưỡng Viện chưa kịp ráo mực, thì - Đại Hội Huynh Trưởng kỳ VIII của GĐPT Miền Thiện Minh, được tổ chức trong các ngày 03 và 04.04.1998 tại chùa Cổ Lâm, Seattle, Washington State, dưới sự Chứng Minh và Chủ Tọa của Thượng Tọa Thích Huyền Việt - Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Thanh Niên GHPGVNTNHN-HK - đã tách Miền Thiền Minh thành hai khối, một tiếp tục sinh hoạt truyền thống với Tổ Chức, một để “trở về” với GHPGVNTNHN tại Hoa Kỳ.
Trước sự phân hóa mỗi ngày mỗi lan rộng Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ vẫn đặt niềm tin tưởng sâu xa bởi đức hạnh cao trọng của Chư Tôn Giáo Phẩm, nhất là với tình thương rộng lớn của Hòa Thượng Thích Hộ Giác Chủ Tịch và Thượng Tọa Thích Viên Lý Tổng Thư Ký cũng như Pháp sư Niên Trưởng Thích Giác Đức, Phó Chủ Tịch Nghiên cứu kế hoạch - Hội Đồng Điều Hành- GHPGVNTNHN tại Hoa kỳ đã dành cho tổ chức trong nhiều năm qua - đặc biệt là những lần phát biểu của quý Ngài trong bữa cơm thân mật tháng 9/2003 tại Chùa Diệu Pháp và trong buổi Hội thảo Huynh Trưởng cấp Tấn ngày 2.1.2004 tại Trung Tâm Sinh Hoạt và Tu Học Quảng Đức: Giáo Hội không đặt vấn đề trực thuộc, chỉ mong cầu anh chị em một khối cố kết để cùng nhau đóng góp hữu hiệu cho Đại Phật sự Giải trừ Quốc nạn và Pháp nạn tại quê nhà.
Đại Hội mang tên Hợp nhất Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ được tổ chức tháng 04.2004 tại chùa Diệu Pháp, Miền Nam California như để thực hiện lòng mong đợi của Chư Tôn Đức trước nỗi đau của Phật giáo. Anh Chị Em Áo Lam các nơi đã hội tụ về và luôn nghĩ rằng: cho dù không chung đường, thì vẫn cùng một hướng; bởi anh chị em vẫn chung cội nguồn, vẫn cùng màu áo. Những mong được kết lại tình Lam huynh đệ. Mặc dù đối diện với những sự chống phá, Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ cùng một số đơn vị đã hiện diện trong kỳ Đại Hội Hợp Nhất hầu tìm một hướng chung cho tổ chức khả dĩ chấm dứt sự phân hóa. Buồn thay cho chiếc áo Lam với Hoa Sen Trắng đã phải ôm đầy những đau thương tủi nhục phát sinh bởi nội trùng!
Đại Hội Hợp nhất không thực hiện được hoài bão hợp nhất mà chỉ muốn đạt đến việc thành lập Một Ban Hướng Dẫn mới cho GHPGVNTNHN tai Hoa Kỳ như Quyết Nghị của GHPGVNTNHN/HK mà thôi.
C. Vết thương của tổ chức:
Đại Hội Hợp Nhất biến tháng 4 năm 2004 thành một tháng tư đen thứ hai cho tổ chức áo Lam. Miền Qủang Đức cũng như Miền Thiện Hoa trở thành hai miền Quảng Đức và hai miền Thiện Hoa riêng biệt sinh hoạt trong hai Ban Hướng Dẫn Trung Ương riêng biệt. Vận mệnh của tổ chức cũng phải lênh đênh theo vận mệnh của Phật giáo tại xứ người. Tập thể áo Lam trực thuộc GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong Đại Hội kỳ 7 tại Chùa Pháp Quang, Texas lại xác nhận hướng đi của chính mình: kế tục Tinh Thần và Truyền Thống của Gia Đình Phật Tử, với quyết tâm: Nguyện Sống và Chết cho sự Phục Hoạt Chính Nghĩa của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất; hầu hoàn thành nghĩa vụ thiêng liêng đối với Giáo Hội Mẹ, yểm trợ đại Phật sự “Giải Trừ Pháp Nạn và Quốc Nạn tại Quê Nhà, nhưng không quên hướng về tâm nguyện anh en đoàn tụ trong một ngày không xa” sớm viên thành.
D. Biến động của Phật Giáo:
Ngày 8 tháng 9 năm 2007, Giáo-Chỉ số 9, do Hòa Thượng Thích Huyền Quang, Đệ tứ Tăng Thống, GHPGVNTN ấn ký, để thành lập Văn Phòng II Viện Hóa Đạo Giáo Hội PGVN Thống nhất với một số thành viên được chỉ định trách nhiệm vô thời hạn gồm có:
Chủ tịch : Hòa thượng Thích Hộ Giác
Tổng Thư ký : Thượng tọa Thích Viên Lý
Tổng Thủ bổn : Sư bà Thích Nữ Nguyên Thanh
Tổng ủy viên Nội vụ và Hoằng pháp : Hòa thượng Thích Chánh Lạc
Tổng ủy viên Ngoại vụ : Cư sĩ Võ Văn Ái
Tổng ủy viên Kế hoạch : Pháp sư Niên trưởng Thích Giác Đức
Tổng ủy viên Từ thiện Xã hội : Hòa thượng Thích Trí Lãng
Tổng ủy viên Giáo dục : Hòa thượng Thích Chơn Trí
Tổng ủy viên Truyền thông : Thượng tọa Thích Giác Đẳng
Tổng ủy viên Thanh niên : Thượng tọa Thích Huyền Việt
Tổng ủy viên Tài chánh : Thượng tọa Thích Phước Nhơn
Tổng ủy viên Đặc trách liên lạc Úc châu & Tân Tây Lan : Hòa thượng Thích Như Huệ
Tổng ủy viên Đặc trách liên lạc Âu Châu : Hòa thượng Thích Trí Minh
Tổng ủy viên Đặc trách liên lạc Canada : Thượng tọa Thích Thiện Tâm
Kế tiếp, Thông bạch Số 09/VHĐ/TB/VT do Hòa Thượng Thích Quảng Độ,Viện trưởng Viện Hóa Đạo, GHPGVNTN ấn ký để hướng dẫn thi hành Giáo Chỉ số 09 của Đức Tăng Thống theo 12 điều sau đây:
- Văn Phòng II Viện Hóa Đạo đại diện duy nhất của Viện Hóa Đạo, GHPGVNTN, tại hải ngoại trong nhiệm vụ liên hệ, xây dựng và chỉ đạo các Giáo hội Hải ngoại tại các châu lục.
- Do đa số thành viên Văn Phòng II VHĐ cư ngụ tại Hoa Kỳ, trụ sở Văn phòng II Viện Hóa Đạo đặt tại Hoa Kỳ.
- Giải tán các Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất Hải ngoại (GHPGVNTN-HN) tại Hoa Kỳ và GHPGVNTN-HN tại các châu được hình thành theo Quyết Định số 27-VPLV/VHĐ do Quyền Viện trưởng Viện Hóa Đạo ban hành ngày 10.12.1992. Quyết định này đã hủy bỏ và thay thế bằng Giáo chỉ số 09/VTT/GC/TT của Đức Đệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang ban hành ngày 8.9.2007.
- Chủ tịch và các thành viên Văn phòng II Viện Hóa Đạo cấp tốc triệu tập đại hội trong thời gian sớm nhất để thành lập Hội đồng Giáo phẩm và Hội đồng Điều hành GHPGVNTN-HN tại Hoa Kỳ theo tinh thần Giáo chỉ số 09/VTT/GC/TT của Đức Đệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang ban hành ngày 8.9.2007 và theo nội dung Thông bạch hướng dẫn thi hành Giáo Chỉ số 09 của Đức Tăng Thống mang số 09/VHĐ/TB/VT do Viện trưởng Viện Hóa Đạo ký ngày 25.9.2007.
- Chủ tịch và các thành viên Văn phòng II Viện Hóa Đạo kết hợp với các Tổng ủy viên Đặc trách liên lạc Úc châu & Tân Tây Lan, Châu Âu và Canada triệu tập đại hội trong thời gian sớm nhất để thành lập Hội đồng Giáo phẩm và Hội đồng Điều hành GHPGVNTN-HN tại Úc châu & Tân Tây Lan, Châu Âu và Canada theo tinh thần Giáo chỉ số 09/VTT/GC/TT của Đức Đệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang ban hành ngày 8.9.2007 và theo nội dung Thông bạch hướng dẫn thi hành Giáo Chỉ số 09 của Đức Tăng Thống mang số 09/VHĐ/TB/VT do Viện trưởng Viện Hóa Đạo ký ngày 25.9.2007.
- Sau khi thành lập GHPGVNTN-HN tại các châu lục quy định tại điều 4 và 5, thành phần nhân sự các Hội đồng Giáo phẩm và Hội đồng Điều hành phải được trình lên Viện Hóa Đạo để duyệt xét và chuẩn nhận trước khi có hiệu lực hoạt động.
- Chủ tịch Văn Phòng II VHĐ đồng thời là Chủ tịch Hội Đồng Điều Hành GHPGVNTN-HN tại Hoa Kỳ.
- Tổng ủy viên Đặc trách liên lạc Úc châu & Tân Tây Lan, Châu Âu và Canada thuộc Văn phòng II Viện Hóa Đạo đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Điều hành GHPGVNTN-HN tại Úc châu & Tân Tây Lan, Châu Âu và Canada.
- Chủ tịch Hội Đồng Điều Hành các GHPGVNTN-HN có nhiệm vụ thỉnh cử, bổ sung hay hoán chuyển nhân sự cho đầy đủ theo quy định của Hiến Chương Giáo Hội và trình về Viện Hóa Đạo duyệt xét và chuẩn nhận. Nếu Pháp nạn còn kéo dài, thì cứ 2 năm một lần cần xem xét lại toàn bộ nhân sự để bổ sung, hoán chuyển hoặc thay đổi theo đúng điều 3 Giáo Chỉ qui định.
- Chủ tịch và các thành viên được thỉnh cử vào Hội đồng Giáo phẩm và Hội Đồng Điều Hành các GHPGVNTN-HN không được tham gia hay giữ chức vụ gì trong các tổ chức, hội đoàn, đảng phái ngoài Phật giáo. (?)
- Giáo chỉ số 09/VTT/GC/TT của Đức Đệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang ban hành ngày 8.9.2007 để đối phó tình hình khẩn cấp, Giáo hội bị đàn áp khốc liệt, có hiệu lực cho đến khi hết Pháp nạn.
- Thông bạch Hướng dẫn thi hành Giáo Chỉ số 09/VTT/GC/TT của Đức Đệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang có hiệu lực kể từ ngày Viện trưởng Viện Hóa Đạo ấn ký và cho phổ biến thông qua cơ quan thông tin và phát ngôn của Viện Hóa Đạo là Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế có trụ sở đặt tại Paris, Pháp quốc.
Hai văn bản đã làm cho Phật Giáo Việt Nam tại Hải Ngoại phân hóa nặng nề.
Những thành viên của Văn Phòng II Viện Hóa Đạo đã triệu tập các Đại Hội theo cung cách của mình với một thiểu số thành viên được cho là trung kiên với Giáo Hội để thành lập các Hội Đồng Điều Hành cho các GHPGVNTNHN tại Hoa Kỳ, Úc Châu và Âu Châu.
Ngày 21.01.2008, đa số thành viên bị gán ghép vào tội "vô tình hay cố ý rời bỏ con đường cao rộng của Chánh pháp, đem thân phục vụ thế quyền làm biến tướng Bát chánh đạo và làm nghiêng ngửa Giáo hội trong đó có Nhóm Thân hữu Già Lam" tổ chức thành Cộng Đồng PGVN tại Hoa Kỳ với sự tham dự chính thức của quý chư Tôn Đức:
Đại Lão Hòa Thượng Thích Giác Nhiên,
Đại Lão Hòa Thượng Thích Thuyền Ấn,
Đại Lão Hòa Thượng Thích Thắng Hoan,
Hòa Thượng Thích Trí Chơn,
Hòa Thượng Thích Nguyên Lai,
Hòa Thượng Thích Chơn Thành,
Hòa Thượng Thích Hạnh Đạo,
Hòa Thượng Thích Thiện Hương,
Hòa Thượng Thích Tín Nghĩa,
Hòa Thượng Thích Phước Thuận,
Hòa Thượng Thích Nguyên An,
Hòa Thượng Thích Nguyên Trí,
Hòa Thượng Thích Minh Tuyên,
Hòa Thượng Thích Pháp Tánh,
Hòa Thượng Thích Giác Chân.
Qua cuộc đại hội sau đó, Cộng Đồng PGVN tại Hoa Kỳ thành hình Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hoa Kỳ do Hòa Thượng Thích Trí Chơn trong nhiệm vụ Chủ tịch Hội Đồng Điều Hành.
Ban Hướng Dẫn ‘’mới’’ được thành lập hồi tháng 04 năm 2004, sinh hoạt trực thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Hoa Kỳ là hệ lụy đương nhiên của những biến cố không lành này ! Bảy ban Hướng Dẫn Miền với mấy mươi Đơn Vị sinh hoạt trực thuộc BHD Mới đã phải đi vào ‘’ngõ cụt’’, sau khi Quyết định Giải Nhiệm toàn bộ Ban Hướng Dẫn Trung Ương của Hoa Thượng Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành GHPGVNTNHN-HK ban hành ngày 10.02.2008; mà trước đó, tháng 1/2008, Thượng Tọa Thích Huyền Việt - Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Thanh Niên đã có Thư ‘’khuyến cáo’’ HTr Trưởng Ban Tâm Kiểm Bạch Hoa Mai nên ‘’tự xử’’ - nhưng - đã bất thành.
Các HTr của Ban Hướng Dẫn GĐPT Trung Ương của GHPGVNTN/HK sau khi bị giải nhiệm đã cùng các HTr của các đơn vị không còn nằm trong GHPGVNTNHN/HK mới nhanh chóng tiến hành một đại hội để thành lập một Ban Hướng Dẫn mới do HTr Tâm Kiểm Bạch Hoa Mai làm Trưởng Ban.
Sau đó một Ban Hướng Dẫn Trung Ương mới của GHPGVNTNHN/HK được thành hình do Thượng Tọa Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Thanh Niên đảm nhiệm chức vụ Quyền Trưởng Ban hoạt động trực thuộc GHPGVNHN/HK gồm các đơn vị còn lại của GHPGVNTNHN/HK mới.
E. Hiện trạng GĐPTVN tại Hoa Kỳ:
Qua các biến động, GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã phân hóa thành 3 tổ chức, với 3 Ban Hướng Dẫn khác nhau:
I. Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPT VN tại Hoa Kỳ truyền thống thành lập từ năm 1983 do HTr Nguyên Tịnh làm Trưởng Ban. Gồm 4 Ban Hướng Dẫn Miền và 43 đơn vị.
Quảng Đức có 9 Đơn Vị là:
- GĐPT Hướng Thiện - Chùa Vạn Hạnh, Santee, CA
- GĐPT Huyền Quang - Trung Tâm Thích Quảng Đức, San Bernadino, CA
- GĐPT Long Hoa - Chùa Việt Nam, Los Angeles, CA
- GĐPT Phổ Đà - Chùa Phổ Đà, Santa Ana, CA
- GĐPT Nhất Tâm - Chùa Việt Nam, Phoenix, Arizona
- GĐPT Ni Liên - Chơn Không, Honolulu, Hawaii
- GĐPT Giác Ân – Chùa A Di Đà, Wesminster, CA
- GĐPT Thiện Thanh – Chùa Phật Tổ, Longbeach, CA (liên thuộc)
- GĐPT Trúc Lâm – Tịnh Xá Giác Lý , Wesminster, CA (liên thuộc)
Miền Thiện Hoa có có 8 Đơn Vị là:
- GĐPT Đức thiện - ChùaThập Phương, Bronx, NY
- GĐPT Thiện Sinh Pháp Hoa - Chùa PhápHoa Columbia, PA
- GĐPT Thiện Sinh Giác Hoàng - Chùa Giác Hoàng Washington, DC
- GĐPT Hoa Nghiêm - Chùa Hoa Nghiêm Fort Belvior, VA
- GĐPT Huệ Quang - Chùa Huệ Quang, Glen Allen, VA
- GĐPT Vạn Hạnh - Chùa VạnHạnh, Raleigh, NC
- GĐPT Thiện Sinh Liên Hoa - Chùa Liên Hoa Charlotte, NC
- GĐPT Thiện Sinh Linh Quang - Chùa Linh Quang, Layman, SC
Miền Thiện Minh có 7 Đơn Vị là:
- GĐPT Anoma - Chùa An Lạc, San Jose, CA
- GĐPT Chánh Đức - Trung Tâm Phật Giáo, Hayward, CA
- GĐPT Chánh Hòa - Chùa Phổ Từ, Hayward, CA.
- GĐPT Dược Sư - Chùa Dược Sư, Seattle, WA.
- GĐPT Liên Hoa - Chùa Liên Hoa, Olympia, WA.
- GĐPT Liễu Quán - Chùa Dược Sư, Seattle, WA.
- GĐPT Minh quang - Tịnh Xá Ngọc Sơn, Portland, OR.
Miền Tịnh Khiết có 19 Đơn Vị:
- GĐPT Bửu Quang - Đạo Tràng Bửu Quang ,Wichita, KS.
- GĐPT Bát Nhã - Niệm Phật Đường Bát Nhã, Little Rock, AR.
- GĐPT Huyền Quang - TTPG Chùa Việt Nam, Houston, TX.
- GĐPT Linh Quang - Chùa Linh Quang, Lincoln, NE.
- GĐPT Linh Sơn - Chùa Linh Sơn, Houston, TX.
- GĐPT Linh Sơn - Chùa Linh Sơn, Austin, TX.
- GĐPT Minh Đức - Chùa Giác Quang, Oklahoma City, OK.
- GĐPT Pháp Quang TTPG Khuôn Việt - Chùa Pháp Quang, Grand Prairie, TX.
- GĐPT Phổ Đà - Chùa Linh Sơn, Dickinson, TX.
- GĐPT Phổ Hiền - Chùa Phổ Hiền, Kansas City, MO.
- GĐPT Quang Minh - Chùa Quan, Minh, Albuquerque, NM.
- GĐPT Thiên Ân - Chùa Thiên Ân ,Minneapolis, MN.
- GĐPT Thiện Ái - Chùa Tam Bảo, Baton Rouge, LA.
- GĐPT Tịnh Giác - Chùa Phước Hậu, Milwaukee, WI.
- GĐPT Trí Phổ - Chùa Pháp Hoa, Wichita, KS.
- GĐPT Trúc Lâm - Chùa Trúc Lâm, Chicago, IL.
- GĐPT Ưu Đàm - Denver,CO.
- GĐPT Viên Giác - Chùa Viên Giác (Oklahoma City, OK.
- GĐPT Vạn Hạnh - Trung Tâm PG Vạn Hạnh, New Orleans, LA.
II. Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ do HTr Tâm Kiểm làm Trưởng Ban gồm các Ban Hướng Dẫn Miền và các đơn vị trực thuộc GHPGNTN/HK cũ thành lập năm 2008 (Ban Hướng Dẫn Miền và các đơn vị này tách rời GHPGVNTNHN/HK sau Quyết định Giải Nhiệm toàn bộ Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN trực thuộc GHPGVNTNHN/HK của Hòa Thượng Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành GHPGVNTNHN-HK ban hành ngày 10.02.2008).
III. Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN trực thuộc GHPGVNTNHN/HK do Thượng Tọa Thích Huyền Việt làm quyền Trưởng Ban thành lập năm 2008 gồm các đơn vị còn lại của GHPGVNTNHN/HK.
F. Đũa Thần cho Tổ chức:
Tâm nguyện của HTr vẫn mãi là: Làm thế nào khai thông bế tắc để tất cả anh chị em cùng nhau ngồi chung một thuyền Lam, cùng nhau chia sẻ, tu tập và làm gương cho hậu thế. Tuy nhiên, đạt đến điều mơ ước không phải là một việc dễ dàng trong giai đoạn hiện tại.
Trước những biến chuyển của Phật Giáo, tổ chức GĐPTVN/HK hiện thời giữ vững vị trí Trung hòa như đã và đang đi để có thể giữ trọn niềm tin cho tất cả mọi Giáo Hội hoặc Hệ phái có đơn vị đang sinh hoạt và dưới sự hướng dẫn của Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN tại Hoa Kỳ do HTr Nguyên Tịnh làm Trưởng Ban cũng như lời dạy của Chư Tôn Đức chứng minh trong kỳ Hội Thảo Huynh Trưởng ngày 19-20 tháng 9 năm 2009 tại Trung Tâm Huấn Luyện và Tu Học Thích Quảng Đức: "Muốn tiến đến hợp nhất, trước hết phải củng cố và kiện toàn sinh hoạt của chúng ta hiện nay - làm thế nào để sinh hoạt của chúng ta được vững mạnh." và "Đâu là những điều có thể làm được ngay bây giờ, đâu là điều mình cần đến thời gian chờ đợi."
Để cho toàn thể Đại biểu tham dự hôm nay, HTr Trưởng Ban Hướng Dẫn Trung Ương cùng quý anh chị trong BHD Trung Ương sẽ chia sẻ với anh chị em chúng ta cũng như trả lời những thắc mắc của anh chị em nếu có về GĐPTVN tại Hoa Kỳ để tất cả chúng ta nắm vững tình hình của tổ chức.
Mong rằng sự góp ý của tất cả Lam Viên trong lần Đại Hội kỳ 8 này sẽ là nền tảng cho Tân Ban Hướng Dẫn nhiệm kỳ mới có được hướng đi vững chắc trong những ngày sắp tới.
G. Kết luận:
Năm 1961, với Đức Độ sâu dày và khả năng điều hợp tuyệt vời của Cố Thượng Tọa Thích Thiện Hoa, Ngài đã được Đại Hội Huynh Trưởng toàn quốc kỳ IV Cung Thỉnh trong vai trò Trưởng Ban Hướng Dẫn Trung Ương đầu tiên - làm nền tảng cho bước đường xây dựng, kiện toàn và phát triển Tổ Chức trong giai đoạn dẫy đầy những chướng duyên nội và ngoại tại.
Chính nhờ vậy, Anh Chị Em chúng ta vẫn mãi mãi tin tưởng rằng: khi những Huynh Trưởng Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa kỳ biết gạt bỏ những chấp kiến, khi Chư Tôn Đức Tăng Già ban rãi tình thương cho tập thể áo Lam không phân biệt Giáo Hội, Tông Hệ Phái thì Tổ Chức GĐPT VN tại Hoa Kỳ sẽ được đầy đủ thiện duyên để chung sức xây dựng mái nhà Lam.